O Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ έχει προγραμματίσει συνάντηση με τον Πρόεδρο της Κίνας Σι Τζινγκ Πινγκ εντός Μαΐου του 2026, γεγονός που από μόνο του θεωρείται αξιοσημείωτο , δεδομένου του χάσματος που υπάρχει μεταξύ των δύο ηγετών σε ζητήματα εξωτερικής, διπλωματίας αλλά και μεγάλων περιφερειακών ζητημάτων όπως ο πόλεμος στο Ιράν. Η τελευταία τους συνάντηση έγινε το 2019 στη Σύνοδο της Ομάδας των 20 πλουσιοτέρων κρατών του κόσμου (G20) στην Οσάκα της Ιαπωνίας, ενώ διεθνείς αναλυτές επισημαίνουν ότι η έλλειψη απευθείας επαφής μεταξύ των δύο ηγετών για αρκετά χρόνια δημιουργεί μια διευρυμένη ζώνη αβεβαιότητας που επηρεάζει τόσο τις πολιτικές και διπλωματικές σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας, την παγκόσμια διπλωματία και τους συσχετισμούς ισχύος, αλλά κυρίως επιδρά αποσταθεροποιητικά για τις ενεργειακές και νομισματικές αγορές. Το πολιτικό αυτό σχίσμα προκαλεί μεγάλη αναταραχή στις αγορές του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), αγορές που είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στις γεωπολιτικές διακυμάνσεις και αναταραχές, κυρίως λόγω του μακροπρόθεσμου χαρακτήρα των συμβολαίων αγοράς και πώλησης, αλλά και και της δομής των μηχανισμών που καθορίζουν την τιμή του LNG, μηχανισμών που επίσης κοιτάζουν σε βάθος χρόνου και επηρεάζονται από τα δομικά χαρακτηριστικά του διεθνούς διπλωματικού και πολιτικού συστήματος.
Το εμπόριο του LNG μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της ενεργειακής πολιτικής σκακιέρας κατά την διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας. Ένα από τα κύρια στοιχεία αυτής της εμπορικής σχέσης είναι ότι δύο τουλάχιστον φορές το εμπόριο του LNG μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας διακόπηκε κατά τα έτη 2018 και 2019, κατά την διάρκεια του πρώτου εμπορικού πολέμου μεταξύ των δύο πλευρών, αλλά και κατά την διάρκεια της περιόδου 2025 – 2026, οπότε υπήρξε και πάλι μεγάλη ένταση στις διμερείς οικονομικές και διπλωματικές σχέσεις. Διεθνείς αναλυτές επισημαίνουν μάλιστα ότι κα΄τα την διάρκεια του έτους 2019 οι εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας ειδικά σε σχέση με το LNG, σχεδόν εκμηδενίστηκαν. Εκείνη τη χρονία η Κίνα εισήγαγε από τις ΗΠΑ μόλις 0,3 εκατομμύρια τόνους LNG, ποσότητα που αντιστοιχεί μόλις στο 1% των συνολικών ποσοτήτων LNG που εισάγει ετησίως η Κίνα. Οι λόγοι της κατάρρευσης αυτής των διμερών συναλλαγών μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας δεν υπήρξαν ούτε τεχνικοί ούτε συνδέονταν με τις εξελίξεις εκείνης της εποχής στις διεθνείς αγορές, αλλά προκλήθηκαν κυρίως από τον εμπορικό πόλεμο και τους δασμούς που επιβλήθηκαν τότε εκατέρωθεν. Το Πεκίνο επέβαλε δασμούς 25% στο αμερικανικό LNG, καθιστώντας το αμερικανικό προϊόν εμπορικά μη ελκυστικό και ανταγωνιστικό, ενώ κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου η Κίνα προμηθευόταν το LNG που χρειαζόταν από το Κατάρ και την Αυστραλία.
H υπογραφή της Συμφωνίας Πρώτης Φάσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας το 2020, άλλαξε με μεγάλη ταχύτητα το διεθνές σκηνικό στην αγορά του LNG, και αποτέλεσε σημείο καμπής στις εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας, συμφωνία η οποία στους όρους της περιείχε την μεγάλη αύξηση αγοράς αμερικανικών εμπορικών και ενεργειακών προϊόντων των ΗΠΑ από το Πεκίνο. Ως το 2021 η ετήσια ποσότητα του αμερικανικού LNG που αγόρασε η Κίνα έφτασε τα 7,04 εκατομμύρια τόνους ετησίως, γεγονός που αποτέλεσε ισχυρή ανάκαμψη από τις μηδενικές ποσότητες των συναλλαγών πριν από δύο μόλις έτη. Η αύξηση των συναλλαγών δεν προέκυψε μόνον από στιγμιαίες εμπορικές πράξεις αγοράς LNG αλλά και από μακροπρόθεσμα συμβόλαια μεταξύ κινεζικών εταιρειών και αμερικανών παραγωγών LNG, συμβόλαια τα οποία φτάνουν σε όγκο τα 20 με 25 εκατομμύρια τόνους LNG το χρόνο, LNG το οποίο θα πουλήσουν οι ΗΠΑ στους Κινέζους. Η περίοδος αυτή θεωρήθηκε από οικονομικούς αναλυτές περίοδος αποκατάστασης των εμπορικών σχέσεων ΗΠΑ – Κίνας αλλά και δυναμική περίοδος για το αμερικανικό LNG στην κινεζική αγορά.
Μετά το 2022 όμως, οι εξελίξεις αυτές δεν μετουσιώθηκαν σε σταθερό ανοδικό ρεύμα πωλήσεων αμερικανικού LNG στην Κίνα, καθώς η ενεργειακή εξάρτηση του Πεκίνου από το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο παρέμεινε περιορισμένη, ενώ οι εισαγωγές φυσικού αερίου στην Κίνα παρουσίασαν ανεξαρτήτως χώρας προέλευσης, μεγάλες διακυμάνσεις. Για παράδειγμα μεταξύ 2023 και 2024 οι πωλήσεις του αμερικανικού LNG στην Κίνα έπεσαν στα τέσσερα εκατομμύρια βαρέλια, ενώ οι συνολικές εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τους Κινέζους αυξήθηκαν και παρέμειναν υψηλές, ενώ το αμερικανικό μερίδιο στην κινεζική αγορά διατηρήθηκε περιορισμένο. Αυτό δείχνει ότι στην πράξη το Πεκίνο διαφοροποίησε το portfolio του, δηλαδή αγόραζε LNG από ποικίλους και διαφορετικούς εμπορικούς εταίρους για να μειώσεις τις εξαρτήσεις του, επιθυμώντας να μην καταστούν οι Ηνωμένες Πολιτείες η κύρια πηγή υγροποιημένου φυσικού αερίου για τις κινέζικες αγορές. Το 2025 αποτέλεσε ένα ακόμη έτος – σημείο καμπής, καθώς η συνολική ποσότητα LNG που αγόρασαν οι Κινέζοι έπεσε στα 67 εκατομμύρια τόνους, ενώ το σύνολο των εμπορικών σχέσεων ΗΠΑ – Κίνας επιδεινώθηκαν, καθώς τα φορτία αμερικανικού LNG προς την Κίνα μειώθηκαν δραστικά, ενώ τα φορτία του διμερούς εμπορίου ΗΠΑ – Κίνας σχεδόν εκμηδενίστηκαν.
Κατά την διάρκεια του 2026 τα πράγματα ξεκαθάρισαν, οι αμερικανικές εξαγωγές LNG προς την Κίνα παραμένουν σταθερά αμελητέες, και αυτό έγινε καθαρά λόγω γεωπολιτικών αλλά και οικονομικών υπολογισμών. Οι κινεζικές εταιρείες εξακολουθούν να υπογράφουν μακροπρόθεσμα συμβόλαια για την αγορά αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου, με την ποιοτική διαφορά ότι οι περισσότερες από αυτές τις ποσότητες δεν κατευθύνονται σε κινεζικό έδαφος, αλλά μετά πωλούνται σε άλλες αγορές, κυρίως στην Ευρώπη, όπου οι ευκαιρίες για μεγαλύτερα κέρδη είναι περισσότερες. Οι εταιρείες PetroChina, ENN Natural Gas, CNOOK, Sinochem, Sinopec, μεταφέρουν περισσότερο αμερικανικό LNG στην Ευρώπη και λιγότερο σε απομονωμένες περιοχές του κόσμου όπως η Βραζιλία ή το Μπαγκλαντές. Η αλλαγή πορείας των φορτίων αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου είναι συνειδητή και μακροπρόθεσμη στρατηγική των Κινέζων, που καταδεικνύει ότι η πρόβλεψη ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα αναγκάσει τους Κινέζους να στρέψουν τα φορτία LNG προς την κινεζική αγορά είναι μια υπεραπλούστευση. Η επικείμενη συνάντηση Τραμπ – Σι Τζινγκ Πινγκ πιθανόν να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στις εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας και γι αυτό οι αγορές παρακολουθούν με έντονο ενδιαφέρον τις εξελίξεις, καθώς μια νέα συμφωνία πιθανόν να είναι ευέλικτη και να διαπνέεται από την αρχή της αμοιβαιότητας, αναφερόμενη κυρίως στους δασμούς μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, αλλά και στη δομή των εμπορικών δικτύων μεταξύ αμερικανικών και κινεζικών εταιρειών. Κύριο χαρακτηριστικό των εξελίξεων αναμένεται να είναι η μετάβαση από το διακρατικό εμπόριο μέσω κυβερνητικών αποφάσεων σε περισσότερο εμπόριο μεταξύ εταιρειών, κινεζικών και αμερικανικών, κάτι που θα επηρεάσει και το δυτικό εμπόριο με τις ρωσικές εταιρείες.
Δημήτρης Θωμάς / Διεθνολόγος – Δημοσιογράφος (dimitristhomas73@gmail.com)


