24.4 C
Athens
Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου, 2026

Στρατιωτικός και διπλωματικός πυρετός στην Αρκτική

Must read

Η αυξανόμενη και πολυποίκιλη δραστηριότητα της Ρωσίας και της Κίνας στην Αρκτική, ωθεί τις Ηνωμένες Πολιτείες να αναθεωρήσουν την στρατηγική τους για το μεγάλο αρκτικό βορρά, διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι οι αμερικανικές ανησυχίες είναι δικαιολογημένες, αλλά και υποστηρίζουν ότι έχει τεράστια σημασία ο τρόπος με τον οποίο διαμορφώνεται ο διπλωματικός διάλογος για το ζήτημα αυτό που περιλαμβάνει φυσικά και το μέλλον της Γροιλανδίας. Όταν λοιπόν ο πολιτικός διάλογος κατευθύνεται σε αντικείμενα τα οποία αφορούν μεγάλες γεωγραφικές περιοχές οι οποίες που ανήκουν σε χώρες στενούς συμμάχους του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ, η συζήτηση αλλάζει και χωρίς πρόθεση η προτεραιότητα να μην δίδεται πλέον στις εξωτερικές απειλές για το ΝΑΤΟ και τους δυτικούς συμμάχους, αλλά σε ζητήματα εσωτερικής φύσεως τα οποία προκαλούν διχασμό μεταξύ των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης επισημαίνουν σε συζητήσεις τους με δημοσιογράφους ότι ο Πρόεδρος Τραμπ πρέπει να αποφύγει αυτή την παγίδα για την διπλωματική στρατηγική στην Αρκτική και να ακολουθήσει πολιτική που θα ενισχύει την ενότητα της Δύσης και του ΝΑΤΟ.

Στις 04 Ιανουαρίου ο Πρόεδρος Τραμπ έκανε δημόσια αναφορά στη Γροιλανδία, είναι αλήθεια ότι χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία είπε, πραγματικά την χρειαζόμαστε είπε αναφερόμενος σε μια νήσο η οποία ανήκει στη σύμμαχο των ΗΠΑ, Δανία, μια χώρα μέλος του ΝΑΤΟ, περιγράφοντας τη Γροιλανδία ως μια περιοχή που είναι περικυκλωμένη από ρωσικά και κινεζικά πλοία. Η αντίδραση της Κοπεγχάγης ήταν προβλέψιμη, ο Πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντρικσεν προέτρεψε την αμερικανική κυβέρνηση και τις Ηνωμένες Πολιτείες να μην ακολουθούν ρητορική που θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως πίεση σε συμμαχικές χώρες, τονίζοντας μάλιστα ότι η Βούληση των Γροιλανδών είναι ξεκάθαρη κι ότι δεν θεωρούν ότι η χώρα τους είναι προς πώληση. Ο Πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γιένς Φρέντρικ Νίλσεν μίλησε και απάντησε ευθέως, λέγοντας ότι η συζήτηση για προσάρτηση της Γροιλανδίας δεν πρέπει να γίνεται από χείλη φίλων και συμμάχων, αλλά και ότι είναι αντίθετη με το Διεθνές Δίκαιο αλλά και τις παραδοσιακές διπλωματικές σχέσεις, η Γροιλανδία είναι η πατρίδα μας και το έδαφος της ανήκει στους Γροιλανδούς είπε ο Πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, και τόνισε ότι η χώρα του θα παραμείνει στα χέρια των Γροιλανδών. Διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι ένα ζήτημα το οποίο προς το παρόν φαντάζει διμερές. Στην πραγματικότητα έχει τεράστιες διεθνείς επιπτώσεις, και ειδικά για την ενότητα και τη συνοχή του ΝΑΤΟ, και παρά τις όποιες προθέσεις του Προέδρου Τραμπ και των Αμερικανών, ο διχασμός του ΝΑΤΟ μπορεί να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης από τους εχθρούς του και τους αντιπάλους των ΗΠΑ.

Ιστορικά η Ρωσία θεωρεί την εδαφική της επέκταση προϋπόθεση για την επιβίωση της, τόσο σαν έθνος όσο και σαν κράτος, αυτό δεν το συμπεραίνουν μόνον ιστορικοί και αναλυτές, αλλά το διατυπώνουν σαν άποψη ιδεολόγοι που διάκεινται στον κύκλο επιρροής του Προέδρου Πούτιν και του Κρεμλίνου. Ο Βλάντισλαβ Σουρκόβ, παλαιός σύμβουλος του Προέδρου της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν, έγραψε πρόσφατα σε ανάλυση του σε ρωσική εφημερίδα ότι η Ρωσία έχει διαρκεί ανάγκη να υπερβαίνει τα σύνορα της, κάτι που αποτελεί χαρακτηριστικό της ιστορικής της πορείας, άλλωστε και ο Πρόεδρος Πούτιν έχει διατυπώσει την άποψη μιλώντας στην κρατική ρωσική τηλεόραση, ότι τα σύνορα της Ρωσίας δεν τελειώνουν πουθενά. Βέβαια σήμερα το ιστορικό αυτό μοντέλο βρίσκεται σε κρίση, καθώς η ρωσική πολιτική αντιμετωπίζει σοβαρούς περιορισμούς σε όλα τα μέτωπα, καθώς στα ανατολικά της υπάρχει ένας πολύ ισχυρός παίκτης η Κίνα, νότια η Ινδία και δυτικά το ΝΑΤΟμ η Ευρώπη και οι ΗΠΑ, ΝΑΤΟ το οποίο διέπεται από την αρχή της συλλογικής ασφάλειας αλλά και συλλογικής αντιμετώπισης των επεκτατικών απειλών εναντίον των χωρών μελών της Ατλαντικής Συμμαχίας. Νότια, στο μαλακό υπογάστριο της Ρωσίας υπάρχει επίσης η Τουρκία, το Ιράν και το Αφγανιστάν, χώρες τις οποίες έχει προσπαθήσει χωρίς επιτυχία να υποτάξει, και αυτό παρά τις επανειλημμένες ιστορικές προσπάθειες διαδοχικών ρωσικών ηγεσιών. Στην πραγματικότητα η Αρκτική είναι η μόνη περιοχή του κόσμου όπου η Ρωσία θα μπορούσε να υλοποιήσει τα επεκτατικά σχέδια της, αν αυτά υπάρχουν. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι το 2007 ρωσική ναυτική αποστολή τοποθέτησε ρωσική σημαία από τιτάνιο, στον πυθμένα του αρκτικού ωκεανού στο Βόρειο Πόλο, δεν πρόκειται απλά για επιστημονική αποστολή και κίνηση, αλλά συμβολική διεκδίκηση στο έδαφος και τις πλουτοπαραγωγικές πηγές της Αρκτικής.

Η Ουάσινγκτων θεωρεί το ζήτημα της ασφάλειας της Αρκτικής υψίστης σημασίας, η ρωσική στρατιωτική παρουσία αλλά και η παρουσία κινεζικών πολεμικών και ερευνητικών πλοίων στο Βόρειο Πόλο, έλκουν την προσοχή του Προέδρου των ΗΠΑ, του αμερικανικού Πενταγώνου αλλά και όλων των αμερικανικών υπηρεσιών και υπουργείων, και ωθούν την αμερικανική κυβέρνηση και το Λευκό Οίκο να αναλάβουν πρωτοβουλίες για να διασφαλίσουν τον έλεγχο και την ελευθερία σε μια περιοχή του κόσμου εξαιρετικής στρατηγικής σημασίας. Η προσέγγιση όμως της αμερικανικής κυβέρνησης δύναται να προκαλέσει προβλήματα στον συμμαχικό συντονισμό αλλά και να δώσει λαβές για κακόβουλη προπαγάνδα σε άσπονδους φίλους και εχθρούς των ΗΠΑ, και τελικά να αποδυναμώσει την θέση των ΗΠΑ σε μια περιοχή που είναι εξαιρετικά σημαντική για την εθνική κυριαρχία και του Διεθνές Δίκαιο. Ειδικοί εκτιμούν ότι η αμερικανική ηγεσία στον κόσμο είναι ισχυρότερη όταν η δύναμη των ΗΠΑ συνδυάζεται με το Διεθνές Δίκαιο και κανόνες, ώστε να υπάρχει εμπιστοσύνη και αυτοπεποίθηση μεταξύ των συμμάχων. Αυτό δείχνει και το ιστορικό προηγούμενο του 1959, εν μέσω Ψυχρού Πολέμου, όταν υπεγράφη η Συνθήκη της Ανταρκτικής στην Ουάσινγκτων με σκοπό να διασφαλιστεί ότι η Αρκτική δεν θα γίνει πεδίο εθνικών διεκδικήσεων και θα διευθετηθούν οι διεκδικήσεις των χωρών που την περιβάλλουν. Τότε οι εδαφικές διεκδικήσεις πάγωσαν, η Αρκτική αποστρατιωτικοποιήθηκε και επήλθε ηρεμία και σταθερότητα, 60 χρόνια μετά η χρησιμότητα της συνθήκης αυτής είναι καταφανής και αποτελεί πρώτιστο αγαθό.

Ο Καναδάς, οι ΗΠΑ, η Δανία, η Νορβηγία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ρωσία, η Κίνα και άλλες χώρες ευθυγράμμισαν τα κοινά τους συμφέροντα αποφεύγοντας τη στρατιωτική εμπλοκή και τις άσκοπες διεκδικήσεις. Ουσιαστικά η Αρκτική δεν είναι μόνο οι πλουτοπαραγωγικές πηγές, το πετρέλαιο το φυσικό αέριο, τα ορυκτά και οι θαλάσσιες οδοί, αποτελεί μια πρόκληση για ολόκληρη τη Δύση, το αν δηλαδή θα καταφέρει να προωθήσει ένα κοινό μέλλον για την ίδια και τους συμμάχους, χωρίς να καταφύγει σε στρατιωτικές εμπλοκές, αλλά και εσωτερικό διχασμό, οι ΗΠΑ έχουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν ένα διεθνές πλαίσιο στο οποίο θα ενταχθούν όλοι, και θα επισφραγιστεί με μια νέα Συνθήκη για την Αρκτική, η οποία θα ενισχύσει την ενότητα του ΝΑΤΟ αλλά και θα διασφαλίσει μακροπρόθεσμα τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην Αρκτική αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο. Το ζήτημα της Ουκρανίας καταδεικνύει ότι οι απόψεις όσον προτρέπουν τον Πρόεδρο Τραμπ να πράξει αναλόγως δεν είναι κενές περιεχομένου, ούτε αφηρημένες, αντιθέτως η Μόσχα έχει αποδείξει ότι ιστορικά εκμεταλλεύεται υπέρ της τις διαφωνίες μεταξύ των δυτικών Δημοκρατιών, ενώ όταν το ΝΑΤΟ και οι σύμμαχοι είναι ενωμένοι και προβλέψιμοι τότε οι δυνατότητες αποτροπής ξένων επιβουλών είναι μεγαλύτερες και καλύτερες. Γι’ αυτό και το ΝΑΤΟ, η Δύση και οι ΗΠΑ χρειάζονται μια νέα συνθήκη για την Αρκτική, μια συνθήκη που θα ενώσει τους συμμάχους και θα περιορίσει τη Ρωσία και την Κίνα.

Δημήτρης Ε. Θωμάς / Δημοσιογράφος – Διεθνολόγος (dimitristhomas73@gmail.com)

- Advertisement -spot_img

More articles

- Advertisement -spot_img

Latest article